31.THG1.2020 4 Phút đọc | 4 Phút đọc

Do bùng phát dịch do vi-rút corona gây ra gần đây, có rất nhiều thông tin về bệnh viêm phổi. Nhưng chính xác viêm phổi là gì và khi nào cần đến bệnh viện? Hãy đọc tiếp để xác định các triệu chứng và tìm hiểu lý do quí vị nên tìm trợ giúp y tế.

Viêm phổi là gì?

Viêm phổi là tình trạng đe dọa tính mạng khiến các túi khí trong phổi đầy mủ hoặc chất lỏng. Có nhiều tác nhân gây bệnh, trong đó Phế cầu khuẩn là tác nhân phổ biến nhất. Các tác nhân gây bệnh khác bao gồm các loại vi-rút có thể gây cảm cúm. Những bệnh nhiễm trùng này thường được điều trị bằng thuốc kháng vi-rút hoặc thuốc kháng sinh, đôi khi là kết hợp với nhau.

Làm sao tôi phân biệt được là tôi bị viêm phổi chứ không phải cảm lạnh hay cảm cúm?

Vì viêm phổi là phổi bị nhiễm trùng, các triệu chứng sẽ liên quan đến đường hô hấp và người bệnh sẽ cảm thấy khó thở. Kèm theo đó là sốt, ớn lạnh, và ho có thể tạo ra đờm có máu. Một số bệnh nhân có thể bị đau ngực khi hít thở sâu. Với cảm cúm, quí vị có thể bị đau đầu và đau nhức cơ thể đột ngột. Viêm phổi có thể phát triển từ cảm cúm.

Các triệu chứng của bệnh viêm phổi

Các triệu chứng của bệnh viêm phổi bao gồm
Khi bị viêm phổi,quí vị có thể gặp một số triệu chứng, nhưng không nhất thiết là tất cả các triệu chứng sau:

  • Sốt (từ 38 độ C trở lên)
  • Ớn lạnh
  • Tiêu chảy
  • Khó thở
  • Ho
  • Giảm cảm giác ngon miệng
  • Cực kỳ mệt mỏi
  • Không có khả năng đi một vài bước mà không bị khó thở
  • Móng tay và môi có màu xanh dương
  • Đau khi hít sâu
  • Tim đập nhanh và hơi thở gấp rút
  • Đổ mồ hôi
  • Dịch nhầy màu vàng, xanh lá hoặc có máu khi ho
  • Mệt lả hoặc buồn ngủ nhiều hơn và són tiểu ở người lớn tuổi

Các triệu chứng khác cần lưu ý đối với trẻ em

  • Thở nhanh và khó khăn
  • Thở khò khè
  • Quấy khóc
  • Xanh xao
  • Cơ thể yếu ớt và lờ đờ
  • Khóc nhiều hơn bình thường
  • Bú ít hoặc nôn
  • Dễ bị kích thích
  • Bồn chồn
  • Da ửng đỏ

Ai có nguy cơ bị viêm phổi?

Trẻ em và người lớn tuổi có nguy cơ bị viêm phổi cao hơn. Đặc biệt là nếu họ:

  • Dưới 5 tuổi hoặc trên 65 tuổi
  • Mới bị nhiễm trùng đường hô hấp hoặc phẫu thuật gần đây
  • Gặp khó khăn khi nuốt
  • Hút thuốc
  • Có bất kỳ tình trạng nào sau đây:
    • Hen suyễn
    • Bệnh giãn phế quản
    • Bệnh bại não
    • Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD)
    • Xơ nang
    • Giảm chức năng não
    • Đái tháo đường
    • Bệnh tim
    • Xơ gan
    • Suy yếu hệ miễn dịch
    • Bệnh thận mạn tính phải chạy thận đều đặn

Nguyên nhân viêm phổi

Quí vị có thể mắc bệnh viêm phổi bên ngoài cơ sở y tế, ngay cả khi khỏe mạnh và đây được gọi là viêm phổi cộng đồng. Viêm phổi cộng đồng có thể xảy ra theo những cách sau:

Thông qua vi-rút – Viêm phổi do vi-rút là một loại viêm phổi nhẹ. Hay gặp nhất ở trẻ sơ sinh dưới 2 tuổi, sau khi bị cảm lạnh, cảm cúm hoặc nhiễm Vi-rút hợp bào hô hấp (RSV). Viêm phổi do vi-rút có thể trở nên nghiêm trọng nếu không được điều trị.

Từ vi khuẩn – Viêm phổi do vi khuẩn có thể tự xảy ra hoặc sau khi mắc một căn bệnh khác. Nguyên nhân có thể do nhiều loại vi khuẩn khác nhau và thường ảnh hưởng đến một thùy phổi.

Từ nấm – Viêm phổi do nấm xảy ra do hít phải các sinh vật dạng nấm. Các ví dụ phổ biến bao gồm phân chim hoặc đất chứa nấm. Người bị suy yếu hệ miễn dịch sẽ dễ bị ảnh hưởng nhất.

Thông qua việc hít vào – Viêm phổi hít phải có thể phát triển nếu hít phải nước bọt, chất nôn, thực phẩm hoặc đồ uống vào phổi do vô tình hoặc do tổn thương não, bệnh tật hoặc trong khi lạm dụng ma túy hoặc chất có cồn.

Viêm phổi mắc phải tại bệnh viện và viêm phổi mắc phải tại cơ sở chăm sóc sức khỏe

Quí vị cũng có thể bị viêm phổi tại cơ sở chăm sóc sức khỏe hoặc bệnh viện và đây được gọi lần lượt là viêm phổi mắc phải tại cơ sở chăm sóc sức khỏe và viêm phổi mắc phải tại bệnh viện.

Viêm phổi mắc phải tại cơ sở chăm sóc sức khỏe do sự hiện diện của vi khuẩn tại các phòng khám ngoại trú hoặc cơ sở chăm sóc dài hạn và có thể khó điều trị vì vi khuẩn như vậy thường kháng lại thuốc kháng sinh.

Viêm phổi mắc phải tại bệnh viện có thể phát triển trong thời gian nhập viện để điều trị một tình trạng khác. Một lần nữa, vì khả năng kháng điều trị, viêm phổi loại này rất khó điều trị.

Bệnh do vi-rút corona chủng mới COVID-19 gây ra liên quan với bệnh viêm phổi như thế nào?

Vi-rút corona chủng mới COVID-19, đầu tiên được gọi là 2019-nCov bắt nguồn từ Vũ Hán, Trung Quốc, là một chủng vi-rút tương đối mới. Hiện nay, không có dữ liệu về tính năng của chủng vi-rút mới này và cộng đồng đang chạy đua với thời gian để tìm hiểu thêm về nó. Các cơ quan y tế đã xác định rằng vi-rút này có thể được truyền từ người sang người.

Các triệu chứng thường thấy của bệnh do vi-rút corona chủng mới COVID-19 gây ra

Các triệu chứng của bệnh do vi-rút corona gây ra
  • Sốt
  • Ho
  • Đau họng

Khi bệnh tiến triển, bệnh nhân cũng có khả năng bị viêm phổi và bắt đầu cảm thấy khó thở.

Bảo vệ bản thân khỏi vi-rút corona chủng mới COVID-19

Cộng đồng nên thực hiện những việc sau:

  • Thực hành vệ sinh cá nhân tốt, chẳng hạn như rửa tay thường xuyên bằng xà phòng
  • Nếu bị sốt, ho hoặc sổ mũi, hãy đeo khẩu trang y tế và đến bệnh viện
  • Tránh những chuyến đi không cần thiết đến Trung Quốc
  • Nếu đến Trung Quốc, tránh tiếp xúc trực tiếp với động vật sống bao gồm gia cầm và chim, đồng thời tránh tiêu thụ thịt sống và chưa nấu chín

Khi nào nên đi khám bác sĩ

Quí vị có thể tự hồi phục khi bị cảm lạnh, nhưng viêm phổi đòi hỏi phải điều trị y tế vì đây là một căn bệnh nhiễm trùng phổi có thể gây tử vong. Nếu nghi ngờ bị viêm phổi, hãy đến khám bác sĩ ngay để chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời. Viêm phổi được chẩn đoán càng sớm thì càng dễ điều trị.

Khi nào nên đi đến Cơ sở cấp cứu (A&E)

Ngay lập tức đi đến Cơ sở cấp cứu (A&E) khi nhận thấy mình có các triệu chứng sau: sốt cao, không thể nuốt thức ăn, gặp vấn đề về hơi thở, lú lẫn hoặc mê sảng, hay ho ra máu. Đây là những biến chứng viêm phổi nghiêm trọng và cần phải được chăm sóc ngay lập tức, đặc biệt là nếu người mắc bệnh là trẻ em hoặc người lớn tuổi.

Những người nghi ngờ họ có thể đã mắc phải vi-rút corona chủng mới COVID-19 nên đến cơ sở cấp cứu gần nhất để được chăm sóc y tế.

 

Bài viết do BS Steve Yang, bác sĩ chuyên khoa hô hấp tại Bệnh viện Mount Elizabeth đánh giá

Tài liệu tham khảo

The Difference between Pneumonia and the Flu (Điểm khác biệt giữa Viêm phổi và Bệnh cúm). Truy xuất vào 22/01/2020 từ https://www.piedmont.org/living-better/the-difference-between-pneumonia-and-the-flu

Do I Have Pneumonia? (Tôi có phải bị Viêm phổi?) Truy xuất vào 22/01/2020 từ https://www.webmd.com/lung/understanding-pneumonia-symptoms

Pneumonia- Causes, Symptoms, ER Treatment (Viêm phổi - Nguyên nhân, Triệu chứng, Điều trị cấp cứu). Truy xuất vào 22/01/2020 từ https://ercare24.com/pneumonia/

What is the Wuhan coronavirus? (Vi-rút corona Vũ Hán là gì?) Truy xuất vào 22/01/2020 từ https://www.gov.sg/article/what-is-the-wuhan-coronavirus

31.THG1.2020
img
Yang Tze Yi Steve
Bác sĩ chuyên khoa hô hấp
Mount Elizabeth Hospital

Dr Steve Yang is a respiratory physician practising at Parkway East Hospital, Gleneagles Hospital, and Mount Elizabeth Hospital.