29.THG1.2019 3 Phút đọc | 3 Phút đọc

Vi khuẩn trong đường ruột quyết định khả năng tiêu hóa thức ăn và cũng có thể tác động đến cân nặng và sức khỏe.

Vi khuẩn đường ruột là gì?

Vi khuẩn, còn gọi là vi sinh vật, giống như vi-rút hoặc nấm, là những sinh vật đơn bào có cấu trúc đơn giản. Trên thực tế, số lượng vi khuẩn trong cơ thể gấp 10 lần số lượng tế bào của người và hầu hết vi khuẩn được tìm thấy trong đường ruột. Sự kết hợp các vi sinh vật trong cơ thể được gọi là hệ vi khuẩn (microbiome) hoặc quần thể vi khuẩn (microbiota) và sự kết hợp này ở mỗi người đều là duy nhất. Mặc dù vi khuẩn có thể được tìm thấy ở mọi nơi trong cơ thể, các nhà khoa học tin rằng vi khuẩn trong đường ruột đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe.

Vi khuẩn đường ruột có vai trò gì?

Sức khỏe dạ dày

Vi khuẩn trong hệ tiêu hóa có một số vai trò trong việc quyết định hoạt động chức năng của cơ thể. Trong đó bao gồm:

  • Tổng hợp các dưỡng chất thiết yếu, bao gồm vitamin K, vitamin B12 và biotin
  • Phát triển và điều chỉnh hệ miễn dịch
  • Hỗ trợ phát triển sức khỏe đường tiêu hóa

Nghiên cứu cho thấy sự cân bằng tổng thể của vi khuẩn trong hệ tiêu hóa có tác động đến sức khỏe và khả năng mắc các bệnh và tình trạng khác nhau.

Vi khuẩn đường ruột ảnh hưởng như thế nào đến cảm giác ngon miệng?

Một số loại hoóc-môn do cơ thể quý vị sản xuất, ví dụ như leptin, ghrelin và peptide YY, sẽ kiểm soát việc quý vị cảm thấy đói hay no. Leptin giúp ức chế cảm giác ngon miệng trong não, trong khi peptide YY có vai trò giảm lượng thức ăn nạp vào. Mặt khác, ghrelin là hoóc-môn kích thích cảm giác đói, hoạt động theo chu kỳ, tăng lên trước bữa ăn và giảm xuống sau bữa ăn. Một số nghiên cứu cho thấy một số phản ứng dây chuyền do vi khuẩn đường ruột gây ra đã được chứng minh là ảnh hưởng đến việc sản sinh các hoóc-môn này và do đó kiểm soát cảm giác thèm ăn của quý vị. Một số loài vi khuẩn đường ruột sản xuất axit béo chuỗi ngắn như propionate khi phân hủy chất xơ.

Một số tác động sức khỏe khác của vi khuẩn đường ruột?

Kháng insulin

Nghiên cứu sơ bộ cho thấy vi khuẩn đường ruột có khả năng có tác động đáng kể đến sự xuất hiện của một số bệnh. Vi khuẩn đường ruột có thể là chìa khóa để cải thiện sức khỏe của những người mắc nhiều bệnh trạng khác nhau, bao gồm:

  • Bệnh Crohn
  • Viêm loét đại tràng
  • Kháng insulin
  • Ung thư đại tràng

Nên ăn gì để tăng lợi khuẩn đường ruột?

Những thực phẩm sau đây có chứa lợi khuẩn hoặc hỗ trợ sự phát triển của lợi khuẩn đường ruột:

  • Thực phẩm lên men (ví dụ, tempeh – một loại bánh đậu nành lên men, kombucha, dưa cải bắp, kim chi, miso và sữa chua)
  • Thực phẩm có nhiều chất xơ prebiotic (ví dụ, các loại đậu, yến mạch, chuối hoặc hành tây)
  • Các loại ngũ cốc nguyên hạt
  • Trà xanh
  • Đồ uống lên men

Men vi sinh cũng là một cách để cải thiện sức khỏe đường ruột, vì đó là các vi khuẩn sống giúp thay thế hoặc cân bằng hệ vi khuẩn. Men vi sinh thường được khuyên dùng sau khi dùng 1 đợt kháng sinh, vì kháng sinh làm suy yếu hệ vi khuẩn đường ruột. Bác sĩ hoặc bác sĩ chuyên khoa dinh dưỡng sẽ tư vấn về việc bạn có cần bổ sung men vi sinh hay không.

Còn cách nào khác để cải thiện đường ruột?

Lối sống lành mạnh
Điều tốt nhất quý vị có thể làm để duy trì đường ruột khỏe mạnh và cân nặng khỏe mạnh là thực hành lối sống lành mạnh. Bên cạnh việc ăn một chế độ ăn uống cân bằng, quý vị nên tập thể dục đều đặn, bỏ hút thuốc, kiểm soát căng thẳng và ngủ đủ giấc. Một điều quan trọng khác là tránh sử dụng kháng sinh khi không cần thiết, và hãy dùng một loại men vi sinh nếu được bác sĩ khuyên dùng. Tất cả những điều này sẽ có lợi cho sức khỏe tổng thể của quý vị, và giúp cho quý vị bạn có một dạ dày khỏe mạnh dồi dào lợi khuẩn.

 

Tham vấn y khoa: Lee Sze Mien, bác sĩ chuyên khoa dinh dưỡng tại Bệnh viện Mount Elizabeth

Nguồn tham khảo

How Your Gut Health Affects Your Whole Body. (n.d.). Retreived August 29, 2018, from https://www.webmd.com/digestive-disorders/ss/slideshow-how-gut-health-affects-whole-body

Donaldson James, S. (2017, May 31). Can You Change Your Gut Bacteria? Retrieved August 29, 2018, from https://www.webmd.com/digestive-disorders/news/20170531/can-you-change-your-gut-bacteria

What Are Probiotics? (n.d.). Retrieved August 29, 2018, from https://www.webmd.com/digestive-disorders/what-are-probiotics#1

What Your Gut Bacteria Say About You. (n.d.). Retreived August 29, 2018, from https://www.webmd.com/digestive-disorders/what-your-gut-bacteria-say-your-health#1

Collins, S. (2014, August 20) What Is Your Gut Telling You? Retrieved August 29, 2018, from https://www.webmd.com/digestive-disorders/news/20140820/your-gut-bacteria#3

Vidyasagar, A. (2015, July 23) What Are Bacteria? Retrieved August 29, 2018, from https://www.livescience.com/51641-bacteria.html

Robertson, R. (2018, February 13) How Gut Bacteria Can Influence Your Weight. Retrieved August 29, 2018, from https://www.healthline.com/nutrition/gut-bacteria-and-weight

Can gut bacteria improve your health? (2016, October) Retrieved August 29, 2018, from https://www.health.harvard.edu/staying-healthy/can-gut-bacteria-improve-your-health

Gut bacteria affect our metabolism. (2016, November 21) Retrieved August 29, 2018, from https://www.sciencedaily.com/releases/2016/11/161121094111.htm

Gut bacteria. (2013, June) Retrieved September 11, 2018, from www.todaysdietitian.com/newarchives/060113p46.shtml

29.THG1.2019
img
Lee Sze Mien
Dietitian
Mount Elizabeth Hospital

Ms Lee Sze Mien is an accredited dietitian with the Singapore Nutrition & Dietetics Association.